KURIOSITATEAK: HAINBAT MITO, HAINBAT EGI!

Umeen elikadura, gurasoen eginkizuna da.
Gurasoen eginkizuna da euren seme-alaben elikadura kontrolatzea eta bermatzea.Umeen ardura izan beharko litzateke jaten duten edo ez jakitea, eta bakoitzean zenbat jan behar duten ikustea.Oso garrantzitsua da euren kabuz gosea noiz daukaten jakitea, eta izan ezkero zer jan behar duten jakitea.
Azken finean, horrela obesitateari aurre egiten zaio.Horretarako gurasoek ere lagundu beharko dute, eta haurrei produktu egoki eta osasuntsuak eskeini beharko dizkiete, gauza berriak probatzen eman, eta horrez gain, otorduen ordutegi bat prestatzea ere komenigarria izango litzateke.

Hazkuntza egokia izan dadin, bitamina gehigarriak eman behar dizkiegu haurrei.
Egia da, hala ere, haur gehienek ez dituzte behar.Izan ere gure "txikitxoek" denetarik eta era orekatu baten jaten badute, lasai egon beharra daukagu, beharrzkoak dituzten nutriente guztiez elikatzen ariko dira eta.Ez dugu inoiz ahaztu behar, gure elikaduraren funtsa ez dela gauza bat asko jatea, gauza asko egun finkatuetan jatea baizik.

Otordu artean jateak txantxarra sortzen du.
Egia da, otordu artean azukredun jakiak jan ohi ditugulako, eta gure aginekin kontaktuan daudenez txantxarra sortzen zaigulako.Horrenbestez oso garrantzitsua da umeei edozein otorduren ostean hortzak garbitu behar direla azaltzea, nahiz eta gauza txikiak edo momentukoak jan.


Umeek gurasoek ez dituzten gustu batzuk izan ditzakete, eta "otordu bereziak" behar dituzte.
Umeek ez daukate hasieratik zer duten gustoko eta zer ez epaitzeko ahalmenik; nagusiak gara gauzak eta produktuak jaten irakasten dietenak, beraz interesgarria izaten da lehenbailen haurra familiaren dieta barruan sartzea eta nagusiok ere jaten dutena haiei ematea.Hala ere, haien gustua errespetatzea ere funtzeskoa da, eta zerbait era batean eginda gustatzen ez bazaio ez dugu asko behartu behar:beste era batean ere eman diezaiokegu,hala nola, sopan, zuku eran...

KIROLARI GAZTEENTZAKO ELIKADURA

1.-Denetarik jan.Elikagaien piramidean agertzen diren elikagai guztiak sartu behar dituzu zure dietan, eta ez duzu sustantzia artifizialik hartu behar, osasunaren arloko profesional batek gomendatuta ez bada.
2.-Egunean 5 aldiz jan, betiere giro egokian eta beste batzuekin batera.Jatekoak konpartituz gero gustu gehiagora ohituko zara.
3.-Eguna hasteko,gosari ona:arrautza egosi bat edo York pernila,esne gaingabetua edo erdigaingabetua, zereal,galleta edo ogiarekin,eta zuku naturala.
4.-Goiz erdian fruta bat edo bi.Arratsaldean,askarirako:esnea, jogurta, koipe gutxiko gazta edo txokolate beltza galletekin.Ez inoiz hartu ez opil industrialik, ez produktu oso koipetsurik.
5.-Jateko nagusia eguerdikoa izan behar da.Bazkarian ez dituzu inoiz ahaztu behar karbo-hidratoak (arroza, patatak...) eta proteinak (arraina, okela, lekaleak...),ez eta frutak eta barazkiak ere.
6.-Eguneroko elikadura osaturako afaria erabili:zopa,entsalada edo fruta jan hidratatzea behar baduzu;egunero beharrezko dituzun gainerako hidratoak edo proteinak lortzeko,berriz, pasta edo arroza, arrautzak, arrain zuria, pernil egosia, oilaskoa edo indioilarra jan ditzakezu.
7.-Egunean 1,5.2 litro ur edan, nahiz eta edateko gogorik ez izan.Gainera,kontuan izan kirola egiten baduzu berreskuratu egin beharko duzula izerditzean galdutako ur guztia.
8.-Kontsumitzen duzun beste jan.Horrela,ez zara gose izango,eta pisu egokia mantenduko duzu.Garrantzitsua da ondo mastekatzea eta astiro jatea.
9.-Elikagai naturalak eta kalitatezkoak erabili.Elikagaiak baporean,laban, erreta edota parrillan eginez gero,larregizko koipea hartzea saihestuko duzu.
10.-Elikagaiak modu egokian nahastu behar dituzu.Kalorien %60 karbo-hidratoak izan behar dute; %25 koipeak eta %15 proteinak.

Eskola kirola egitea eta praktikatzea (baita ondoren ondo elikatzea eta abar) beraz oso garrantzitsua da baina baina gurasoentzako bideratutako tutoriala irakurtzea benetan gomendatzen dizuet irakurleok!

ESKOLA EGUN BATEN OSTEKO MERIENDA OSASUNTSUAK

Gure semeek jaten dituzten jakiek,tarte motz,ertain zein luzean euren osasuna nolakoa izango den erabat markatzen dute.

Beraz,aita eta amak oso ondo jakin behar dute seme-alabek zer jaten duten,eta bereziki hauek zer eramaten duten eskolara.Ogitarteko edo merienda osasuntsuagoak prestatzeko unean honako aholku hauek lagungarriak izan ditzakezue:

1. Jaki talde guztiak oinarri dituen meriendak presta itzazu:zerealak, barazkiak, fruituak, esnekiak, arraultzak, grasak eta azukreak.
2. Seme-alaben parte hartzea sustatzea asteko meriendak antolatzeko orduan,zer eraman nahi duen jakin dezagun.
3. Beti berdina prestatzea ekidin ezazu,gure txikiak aspertu ez daitezan,eta gainera,nutriente desberdinak kontsumitu ditzan.

4.Jaki originalak sor itzazu;adibidez,moldeak erabiliz eta figurak eginez, umeek erosoago jaten dituztelako fruta eta barazkiz egindako figurak.

5.Denetarik jar ezazu otarteko orekatu eta zaporetsuak lortzeko.

6.Otarteko mota aldatzea komeni da egunero: lauki formako ogian,bollo batean,ogi integralean,atunarekin,gaztarekin,mermelada nahiz irinarekin...Posible izanez gero tomate edota pepino tajadak gehitzea, eta letxugarekin jolastea ere interesgarria izan daiteke.

7.Lehentasuna eman behar diegu,esnez eta fruta naturalez egindako edariei,baita txokolate eta jogur likidoei.Hala ere azukre gutxi gehitzea,edo hobe,azukre gehigarririk gabe jatea gomendatzen da.

8.Labean egindako produktuak ere dietan sartu beharra dago: galletak,enpanadak,pudding-ak eta energia asko ematen duten bestelako gozoak.Berriz ere azukre kantitatean dago gakoa.

9.Otorduetan ezin da inoiz frutarik falta.Berdire asko daukatelako eta hauetatik eratortzen direlako obesitatea eta kariesak bezalako arazo-gaixotasunak.n da osoan ,zatitxotan moztuak egon,bakarrik edo zerbaiten laguntzarekin  jatea.Bitamina eta mineralen oinarrizko iturria dira.

10.Ahal dugun einean, gozokiak murriztu eta alboratu  behar ditugu.